દુનિયામાં વિઝા વિના વધુ દેશોની યાત્રા કરવાની આઝાદી પણ એક મોટી કિંમત સાથે આવે છે. ‘ગ્લોબલ પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ 2026’ જણાવે છે કે દુનિયાના સૌથી શક્તિશાળી પાસપોર્ટ ધરાવતા દેશોના નાગરિકો સૌથી વધુ ટેક્સ પણ ચૂકવે છે. રેન્કિંગમાં પ્રથમ સ્થાને રહેલા સ્વીડન સાથે ફિનલેન્ડ અને ડેનમાર્ક જેવા દેશોમાં અસરકારક ટેક્સ 56-57% સુધી પહોંચી જાય છે. આ જ ટેક્સમાંથી ત્યાં મફત શિક્ષણ, બહેતર સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ અને મજબૂત સામાજિક સુરક્ષા જેવી સુવિધાઓનો ખર્ચ ઉઠાવવામાં આવે છે. ઇન્ડેક્સમાં ટોચના 10 માંથી 9 સ્થાન યુરોપિયન દેશો પાસે છે. સ્વીડન પ્રથમ, સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ બીજા અને ફિનલેન્ડ ત્રીજા સ્થાને છે. ટોપ-10 માં સામેલ એકમાત્ર બિન-યુરોપિયન દેશ સિંગાપોર છે. એટલે કે દુનિયામાં સૌથી વધુ યાત્રાની આઝાદી આપતા પાસપોર્ટ પર યુરોપનું વર્ચસ્વ છે, પરંતુ તેની સાથે સૌથી ભારે ટેક્સ બોજ પણ જોડાયેલો છે. જોકે, સમગ્ર યુરોપનું ચિત્ર એકસરખું નથી. સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ અને નોર્વે એવા અપવાદો છે, જ્યાં ઉચ્ચ જીવનધોરણ અને મજબૂત શાસન સાથે પ્રમાણમાં ઓછી અસરકારક ટેક્સ દરો છે. ખાસ કરીને, સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ ઓછા ટેક્સને કારણે રોકાણકારો માટે પણ આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યું છે. એશિયાની વાત કરીએ તો, સિંગાપોર 10મા સ્થાન સાથે ટોપ-10માં સામેલ એકમાત્ર દેશ છે. ત્યારબાદ સંયુક્ત આરબ અમીરાત (21), જાપાન (23), હોંગકોંગ અને દક્ષિણ કોરિયાનો નંબર આવે છે. રોકાણની સ્વતંત્રતાના મામલે સિંગાપોર વિશ્વમાં પ્રથમ, હોંગકોંગ બીજા અને યુએઈ પાંચમા સ્થાને છે. સિંગાપોરની માથાદીઠ આવક 92,270 ડોલર છે, જ્યારે યુએઈ અને હોંગકોંગ પણ ઉચ્ચ આવક ધરાવતી અર્થવ્યવસ્થાઓમાં સામેલ છે. ખાસ વાત એ છે કે યુએઈમાં ટેક્સનો બોજ લગભગ શૂન્ય છે, જ્યારે સિંગાપોર અને હોંગકોંગ પણ ઓછા ટેક્સ સાથે રોકાણ અને સંપત્તિ નિર્માણ માટે અનુકૂળ વાતાવરણ પૂરું પાડે છે. ભારત આ ઇન્ડેક્સમાં 197 દેશો વચ્ચે 125મા સ્થાને છે. ભારતીય પાસપોર્ટ ધારકોને માત્ર 26 દેશોમાં વિઝા-મુક્ત અથવા વિઝા-ઓન-અરાઇવલ મુસાફરીની સુવિધા મળે છે. એટલે કે ભારતના નાગરિકો પ્રમાણમાં ઓછો ટેક્સ ચૂકવે છે, પરંતુ વૈશ્વિક મુસાફરીની આઝાદીના મામલે હજુ પણ ઘણા પાછળ છે. સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ, નોર્વે અપવાદ.. પાસપોર્ટ દમદાર, પ્રભાવી ટેક્સ પણ ઓછો યુરોપમાં ઓછા ટેક્સવાળા દેશો સામાન્ય રીતે યુરોપિયન યુનિયનથી બહાર છે. સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ અને નોર્વે તેના અપવાદ છે, જે ઉત્તમ શાસન અને ઉચ્ચ જીવનધોરણ સાથે ઓછી પ્રભાવી ટેક્સ દરો લાગુ કરે છે. નોર્વે પણ EU નો સભ્ય ન હોવા છતાં મજબૂત પાસપોર્ટમાં સ્થાન જાળવી રાખ્યું છે. સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ સમગ્ર યુરોપમાં સૌથી ઓછો ટેક્સ લઈને રોકાણકારોને આકર્ષે છે.