કેન્દ્ર સરકારે દેશભરમાં ખાંડની કિંમતોને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે મોટું પગલું ભર્યું છે. સરકારે આદેશ જારી કરીને ખાંડના વેપારીઓ માટે મહત્તમ 30 દિવસની સ્ટોક લિમિટ અને 4,000 ક્વિન્ટલની હોલ્ડિંગ લિમિટ નક્કી કરી દીધી છે.

ખાદ્ય અને ગ્રાહક બાબતોના મંત્રાલયના ગેઝેટ નોટિફિકેશન અનુસાર, આ નવો આદેશ 1 ઓગસ્ટ 2026 થી લાગુ થશે અને 30 નવેમ્બર 2026 સુધી પ્રભાવી રહેશે. ચોમાસામાં ઘટાડાના અનુમાનને જોતા ઘરેલું બજારમાં પર્યાપ્ત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.

દેશના કોઈપણ વેપારી પર 4,000 ક્વિન્ટલની મર્યાદા લાગુ

મંત્રાલયે આવશ્યક વસ્તુ અધિનિયમ, 1955ની કલમ 3 અને ખાંડ (નિયંત્રણ) આદેશ, 2025 હેઠળ મળેલી સત્તાઓનો ઉપયોગ કરીને આ પ્રતિબંધ લગાવ્યો છે. આદેશમાં સ્પષ્ટ કહેવામાં આવ્યું છે કે દેશભરમાં કોઈ પણ ખાંડનો વેપારી કે ડીલર કોઈ પણ સ્થળે 4,000 ક્વિન્ટલથી વધુ ખાંડ સ્ટોકમાં રાખી શકશે નહીં.

સ્ટોક રાખવાના સમયની ગણતરી રસીદની તારીખથી થશે

કેન્દ્ર સરકારના નિર્દેશોમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે કોઈ વેપારી દ્વારા સ્ટોક રાખવાના સમયની ગણતરી તે તારીખથી સામેલ કરવામાં આવશે, જે દિવસે વેપારીને ખાંડનો સ્ટોક પ્રાપ્ત થયો છે. આ ઉપરાંત વેપારી પ્રાપ્ત સ્ટોકને 30 દિવસથી વધુ સમય સુધી હોલ્ડ કરી શકશે નહીં.

રાજ્ય સરકારોને ટર્નઓવર મર્યાદા નક્કી કરવાના નિર્દેશ

મંત્રાલયે તમામ રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના પ્રશાસનોને પોતાના સ્તરે સ્ટોક હોલ્ડિંગ અને ટર્નઓવરની મર્યાદાઓ નિર્ધારિત કરવા જણાવ્યું છે. જોકે, રાજ્યોએ એ સુનિશ્ચિત કરવું પડશે કે તેમની મર્યાદાઓ કેન્દ્ર દ્વારા નક્કી કરાયેલી 4,000 ક્વિન્ટલની મર્યાદા અથવા 30 દિવસની અવધિથી વધુ ન હોય.

વેપારીઓએ પોર્ટલ પર ડેટા અપડેટ કરવો પડશે

સરકારે પારદર્શિતા જાળવી રાખવા માટે કડક નિર્દેશો આપ્યા છે. મંત્રાલયે દેશના તમામ ખાંડના વેપારીઓ અને ડીલરોને જણાવ્યું છે કે તેઓ નિર્ધારિત પોર્ટલ પર તેમની ખાંડની સ્ટોક સ્થિતિની ઘોષણા કરે અને તેને નિયમિતપણે અપડેટ કરતા રહે.

PDS અને સરકારી ખાંડના સ્ટોકને પાબંધીમાંથી મુક્તિ

આ આદેશ સરકારી સ્ટોકમાં રાખવામાં આવેલી ખાંડ પર લાગુ પડશે નહીં. આ ઉપરાંત, રાજ્ય સરકારો દ્વારા નિયુક્ત ડીલરો અથવા રેશન દુકાનો (PDS) દ્વારા વિતરણ માટે અધિકૃત અધિકારીઓ પાસે રહેલા ખાંડના સ્ટોકને આ પાબંધીમાંથી બહાર રાખવામાં આવ્યો છે.

ઓછા ચોમાસાના અનુમાન વચ્ચે ખાંડની નિકાસ પર પહેલાથી જ પ્રતિબંધ

કિંમતો પર નિયંત્રણ મેળવવા અને ઘરેલું ઉપલબ્ધતા વધારવા માટે કેન્દ્ર સરકારે ખાંડની નિકાસ પર પહેલાથી જ રોક લગાવી દીધી છે. સરકારે મે મહિનામાં જ તાત્કાલિક અસરથી ખાંડની નિકાસ પર પ્રતિબંધ લગાવ્યો હતો, જેની સમયસીમા 30 સપ્ટેમ્બર સુધી નક્કી કરવામાં આવી છે. 2025-26 માટે સરકારે લગભગ 16 લાખ ટન ખાંડની નિકાસની મંજૂરી આપી હતી.

આ સિઝનમાં 29.3 મિલિયન ટન ઉત્પાદનનો અંદાજ

ઇન્ડિયન સુગર મિલ્સ એસોસિએશન (ISMA) અનુસાર, ઇથેનોલ ડાયવર્ઝન પછી 2025-26 માર્કેટિંગ સિઝનમાં કુલ ખાંડ ઉત્પાદન 29.3 મિલિયન ટન રહેવાનો અંદાજ છે. આ પાછલી 2024-25 સિઝનમાં નોંધાયેલા 26.12 મિલિયન ટન ઉત્પાદન કરતાં વધુ છે.

ઉદ્યોગ સંસ્થાઓએ કહ્યું- દેશમાં પૂરતો સ્ટોક, સટ્ટાબાજી ન કરો

તાજેતરના ભાવ વધારા વચ્ચે 17 જુલાઈએ ખાંડ ઉદ્યોગ સંસ્થાઓ ISMA અને NFCSF એ જણાવ્યું હતું કે દેશમાં ખાંડનો પૂરતો સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે. તેમણે સંસ્થાકીય ખરીદદારો, જથ્થાબંધ અને છૂટક વેપારીઓને અપીલ કરી હતી કે તેઓ ભાવ વધારા વચ્ચે સટ્ટાબાજી અને ગભરાટમાં ખરીદી કરવાનું ટાળે.

દિવ્ય ભાસ્કરને Google પર મનપસંદ સોર્સ બનાવો