ઈરાન અને ઓમાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજો પર ફી વસૂલવાની સિસ્ટમ અંગે વાતચીત કરી રહ્યા છે.

ન્યૂયોર્ક ટાઈમ્સના રિપોર્ટ અનુસાર, ઈરાનની નવી રચાયેલી પર્શિયન ગલ્ફ સ્ટ્રેટ ઓથોરિટી (PGSA) એ જણાવ્યું કે તેણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના ‘મેનેજમેન્ટ સુપરવિઝન એરિયા’ની સીમા નક્કી કરી દીધી છે. ઓથોરિટી અનુસાર, અહીંથી પસાર થવા માટે પરમિટ જરૂરી રહેશે.

ફેબ્રુઆરીમાં અમેરિકી અને ઇઝરાયલી હુમલાઓ પછી ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં કોમર્શિયલ ટ્રાફિક લગભગ રોકી દીધો હતો. તેનાથી આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ પ્રભાવિત થયું અને ઊર્જા કિંમતોમાં તેજી આવી. આ પછી ઈરાની અધિકારીઓએ આ જળમાર્ગથી આવક એકત્ર કરવાના વિકલ્પો પર ચર્ચા શરૂ કરી.

અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ આંતરરાષ્ટ્રીય જળમાર્ગ છે અને અહીં કોઈ પણ પ્રકારનો ટોલ ન હોવો જોઈએ. વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયોએ પણ તેનો વિરોધ કર્યો.

દુનિયાના લગભગ 20% દરિયાઈ ઓઈલ અને કુદરતી ગેસનો પુરવઠો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થાય છે. આવા સંજોગોમાં, અહીં કોઈપણ પ્રકારના શુલ્ક કે પ્રતિબંધની અસર વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર અને શિપિંગ પર પડી શકે છે.

ઈરાન સીધો ટોલ વસૂલશે નહીં

રિપોર્ટ અનુસાર, ઈરાન સીધો ટોલ લગાવવાને બદલે સર્વિસ ફી મોડેલ પર કામ કરી રહ્યું છે. તેમાં જહાજો પાસેથી ટ્રાન્ઝિટ ફી, પર્યાવરણ શુલ્ક અને અન્ય સેવાઓના નામે રકમ લઈ શકાય છે.

બે ઈરાની અધિકારીઓ અનુસાર, ઓમાન હવે આ પ્રસ્તાવમાં સંભવિત આર્થિક ફાયદાઓ જોતા ભાગીદારી પર ચર્ચા કરી રહ્યું છે. ઓમાન ખાડી દેશો અને અમેરિકા સાથે આ યોજનાને આગળ વધારવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે.

છેલ્લા 24 કલાકના 5 મોટા અપડેટ્સ…

1. ટ્રમ્પ બોલ્યા- યુદ્ધ સિવાય કોઈ બીજો વિકલ્પ નહોતો: ટ્રમ્પે કહ્યું કે ઈરાનને પરમાણુ હથિયાર મેળવતા રોકવા માટે અમેરિકા પાસે યુદ્ધ સિવાય કોઈ વિકલ્પ નહોતો. તેમણે દાવો કર્યો કે હોર્મુઝમાં ઉભેલા 1600 ઓઇલ ટેન્કરો (તેલના જહાજો) ટૂંક સમયમાં રવાના થશે, જેનાથી તેલની કિંમતો ઘટશે.
2. ઈરાન બોલ્યું- અમારી પાસે હજુ પણ ઘણા સીક્રેટ હથિયારો બાકી: અમેરિકાની ધમકીઓ વચ્ચે ઈરાને દાવો કર્યો છે કે તેની પાસે ઘણા આધુનિક અને અનટેસ્ટેડ (જેનું પરીક્ષણ ન થયું હોય તેવા) હથિયારો મોજૂદ છે. ઈરાની સૈન્ય સૂત્રોએ જણાવ્યું કે આગામી વખતે જો હુમલો થયો તો જવાબ કોઈપણ પ્રકારના સંયમ રાખ્યા વિના આપવામાં આવશે.
3. ઈરાન યુદ્ધ પર ટ્રમ્પ-નેતન્યાહૂ વચ્ચે મતભેદ: અહેવાલો અનુસાર, અમેરિકા ઈરાન સાથે તણાવ ઓછો કરવા અને સીઝફાયર (યુદ્ધવિરામ) જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, જ્યારે ઇઝરાયેલ ફરીથી સૈન્ય કાર્યવાહી કરવાના પક્ષમાં છે. નેતન્યાહૂ સરકાર ઈરાન પર દબાણ બનાવી રાખવા માંગે છે.
4. યુદ્ધ વચ્ચે ફરી મોંઘું થયું ઓઈલ: ઈરાન યુદ્ધ અને સપ્લાય સંકટની આશંકા વચ્ચે બ્રેન્ટ ક્રૂડ પ્રતિ બેરલ 105 ડૉલરને પાર પહોંચી ગયું છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને લઈને તણાવ અને અમેરિકી તેલના ભંડારમાં ઘટાડો થવાથી બજારમાં ચિંતા વધી છે.
5. અમેરિકા બોલ્યું- ઈરાન જો હોર્મુઝમાં ટોલ વસૂલશે તો ડીલ મુશ્કેલ: અમેરિકી વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયોએ કહ્યું કે જો ઈરાન હોર્મુઝ જળડમરુમધ્યમાં (સ્ટ્રેટમાં) જહાજો પાસેથી ટોલ વસૂલશે, તો અમેરિકા-ઈરાન સમજૂતી મુશ્કેલ બની જશે. ટ્રમ્પે પણ કહ્યું કે હોર્મુઝ એક આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ માર્ગ છે અને અહીં ટોલ મંજૂર રાખવામાં આવશે નહીં.

ઈરાન યુદ્ધ સંબંધિત અપડેટ્સ માટે નીચે આપેલા બ્લોગને વાંચો…

લાઈવ અપડેટ્સ

06:14 PM22 મે 2026

• કૉપી લિંક

UAE બોલ્યું- અમેરિકા હવે ઈરાન પર હુમલો ન કરે

સૌદી અરેબિયા, કતાર પછી હવે સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) એ પણ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને ઈરાન પર ફરીથી સૈન્ય કાર્યવાહી ન કરવાની અપીલ કરી છે. બ્લૂમબર્ગના અહેવાલ મુજબ, ત્રણેય અખાતી દેશોએ (ગલ્ફ કન્ટ્રીઝે) ટ્રમ્પને કહ્યું છે કે યુદ્ધના બદલે કૂટનીતિને તક આપવામાં આવે.

અહેવાલ અનુસાર, સૌદી અરેબિયા, UAE અને કતારના નેતાઓએ ટ્રમ્પ સાથે અલગ-અલગ વાતચીતમાં જણાવ્યું કે ઈરાન વિરુદ્ધ નવું સૈન્ય અભિયાન અમેરિકાના જૂના હેતુઓને સિદ્ધ કરી શકશે નહીં. તેનાથી ઉલટું, આખા અખાતી વિસ્તારમાં ફરીથી તણાવ અને આર્થિક સંકટ વધી શકે છે.

ફેબ્રુઆરીના અંતમાં શરૂ થયેલા અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધ દરમિયાન ઈરાન અને તેના સમર્થિત ઇરાકી જૂથોએ અખાતી વિસ્તારમાં હજારો ડ્રોન અને મિસાઇલો દાગી હતી. આનાથી કેટલાય લોકોના મોત થયા હતા અને બંદરો તેમજ ઊર્જા માળખાને (એનર્જી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને) અબજો ડૉલરનું નુકસાન પહોંચ્યું હતું.

બ્લૂમબર્ગ ઇકોનોમિક્સના વિશ્લેષક દીના એસ્ફંદિયારીએ જણાવ્યું કે અખાતી દેશોનો સૌથી મોટો ડર સાચો સાબિત થયો. તેઓ અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધની વચ્ચે ફસાઈ ગયા અને સૌથી વધુ નુકસાન તેમને જ વેઠવું પડ્યું.

06:00 PM22 મે 2026

• કૉપી લિંક

યુરોપિયન યુનિયને હોર્મુઝ બંધ કરાવનારાઓ પર નવા પ્રતિબંધો લગાવ્યા

યુરોપિયન યુનિયન (EU) ના દેશોએ ઈરાન પર નવા પ્રતિબંધો લગાવવાની દિશામાં પગલાં ભર્યા છે. આ પ્રતિબંધો તે ઈરાની અધિકારીઓ અને લોકો પર લગાવી શકાય છે, જેમને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરાવવા માટે જવાબદાર માનવામાં આવી રહ્યા છે.

ઈરાને ફેબ્રુઆરીમાં અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના હુમલાઓના જવાબમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને અસરકારક રીતે બંધ કરી દીધો હતો. આ દરિયાઈ માર્ગ દુનિયામાં તેલ અને ગેસ સપ્લાય માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ માર્ગોમાંથી એક માનવામાં આવે છે.

EU એ કહ્યું છે કે હોર્મુઝની નાકાબંધી આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા વિરુદ્ધ છે. આ જ કારણોસર યુરોપિયન દેશોએ તેમના વર્તમાન ઈરાન પ્રતિબંધ માળખાનો વ્યાપ વધારવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી છે. આનાથી હવે વધુ લોકો અને સંસ્થાઓ પર કાર્યવાહી કરી શકાશે.

EU પહેલા પણ ઈરાન પર અનેક પ્રકારના પ્રતિબંધો લગાવી ચૂક્યું છે. જેમાં યુક્રેન યુદ્ધમાં રશિયાને સૈન્ય મદદ આપવા અને પશ્ચિમ એશિયાના સશસ્ત્ર જૂથોને સમર્થન આપવાના આરોપો શામેલ છે. માનવાધિકાર ઉલ્લંઘનને લઈને પણ ઈરાન પર યુરોપિયન પ્રતિબંધો પહેલાથી લાગુ છે.

જોકે, હજુ સુધી EU એ સ્પષ્ટ કર્યું નથી કે નવા પ્રતિબંધોની ઝપેટમાં કોણ-કોણ આવશે. પરંતુ પ્રારંભિક માહિતી અનુસાર, તેમાં ટ્રાવેલ બેન અને સંપત્તિઓ ફ્રીઝ કરવા જેવા પગલાં શામેલ હશે.

આ ઉપરાંત, EU ના નાગરિકો અને કંપનીઓને પણ પ્રતિબંધિત લોકો કે સંસ્થાઓને પૈસા, આર્થિક મદદ કે કોઈપણ પ્રકારના સંસાધનો આપવાથી રોકવામાં આવશે.

05:59 PM22 મે 2026

• કૉપી લિંક

હોર્મુઝ ખોલવા માટે ફ્રાન્સનો નવો પ્લાન, UNSCમાં રજૂ કરવાની તૈયારી

ફ્રાન્સે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ (UNSC)માં એક નવો પ્રસ્તાવ તૈયાર કર્યો છે, જેનો હેતુ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં આંતરરાષ્ટ્રીય મિશન તૈનાત કરીને જહાજોની અવરજવર પુનઃસ્થાપિત કરવાનો છે.

ફ્રાન્સે કહ્યું છે કે જો યોગ્ય પરિસ્થિતિઓ બને છે, તો તે આ પ્રસ્તાવને ઔપચારિક રીતે રજૂ કરી શકે છે. તેમાં વિશ્વના કેટલાક દેશો મળીને હોર્મુઝની સુરક્ષા વ્યવસ્થા સંભાળશે જેથી દરિયાઈ માર્ગ ફરીથી ખુલી શકે.

હોર્મુઝ ખોલાવવા માટે અમેરિકા અને બહેરીન પહેલાથી જ એક અલગ પ્રસ્તાવ પર કામ કરી રહ્યા છે. આ પ્રસ્તાવ પર બે અઠવાડિયાથી વધુ સમયથી ચર્ચા ચાલી રહી છે, પરંતુ હજુ સુધી મતદાન થઈ શક્યું નથી. તેનું કારણ એ છે કે રશિયા અને ચીન સંકેત આપી ચૂક્યા છે કે તેઓ તેને વીટો કરી શકે છે.

અમેરિકા-બહેરીનના પ્રસ્તાવમાં માંગ કરવામાં આવી છે કે ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં હુમલા અને દરિયાઈ માઈન્સ બિછાવવાનું બંધ કરે. એપ્રિલમાં પણ રશિયા અને ચીને અમેરિકા સમર્થિત આવા જ એક પ્રસ્તાવને વીટો કરી દીધો હતો. તેમનું કહેવું હતું કે પ્રસ્તાવ સંપૂર્ણપણે ઈરાન વિરુદ્ધ ઝુકેલો છે.

બે યુરોપિયન રાજદ્વારીઓ અનુસાર, અમેરિકાએ પોતાના પ્રસ્તાવના સમર્થનમાં લગભગ 140 દેશોને સહ-પ્રાયોજક બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે, જેથી રશિયા અને ચીન પર દબાણ લાવી શકાય અને વીટો ટાળી શકાય.

ફ્રાન્સ સુરક્ષા પરિષદનું કાયમી સભ્ય અને વીટો શક્તિ ધરાવતો દેશ છે. ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોન અત્યાર સુધી અમેરિકી પ્રસ્તાવને સમર્થન આપવાથી બચતા રહ્યા છે.

05:59 PM22 મે 2026

• કૉપી લિંક

અમેરિકી વિદેશ મંત્રી બોલ્યા- આસિમ મુનીરના સંપર્કમાં છીએ

અમેરિકી વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયોએ કહ્યું છે કે અમેરિકા પાકિસ્તાનના સેના પ્રમુખ આસિમ મુનીર સાથે સતત સંપર્કમાં છીએ. ફોક્સ ન્યૂઝ સાથેની વાતચીતમાં રુબિયોએ આસિમ મુનીરની તેહરાન યાત્રાનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે કહ્યું, “મારી જાણકારી મુજબ તેમને ગઈકાલે રવાના થવાનું હતું, પરંતુ શક્ય છે કે તેઓ આજે જ ખૂબ જ જલ્દી ત્યાં પહોંચી જાય.

”રુબિયોએ આગળ કહ્યું, “અમે તેમની સાથે સતત સંપર્કમાં છીએ અને અમારી સરકારના સૌથી વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સતત તેમની સાથે વાત કરી રહ્યા છે.”

05:59 PM22 મે 2026

• કૉપી લિંક

અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે સુલેહ કરાવવા આસિમ મુનીર તેહરાન પહોંચ્યા

પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે પાકિસ્તાનના સેના પ્રમુખ આસિમ મુનીર શુક્રવારે તેહરાન જવા રવાના થયા. આવા સમયે આ મુલાકાત થઈ રહી છે જ્યારે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સમજૂતીની શક્યતા વધી રહી છે.

આસિમ મુનીરની આ યાત્રા પાકિસ્તાનના ગૃહમંત્રી મોહસિન નકવીની તેહરાનમાં ચાલેલી ત્રણ દિવસની સતત વાતચીત પછી તરત જ થઈ રહી છે. નકવી આ અઠવાડિયે અગાઉથી કોઈ જાહેરાત કર્યા વિના ઈરાન પહોંચ્યા હતા અને તેમણે ઈરાની રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પજશકિયાન સહિત અનેક વરિષ્ઠ નેતાઓ સાથે મુલાકાત કરી હતી.

ઈરાની અને પાકિસ્તાની મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, આ બેઠકોમાં તેહરાન અને વોશિંગ્ટન વચ્ચેના મતભેદો ઘટાડવા, વર્તમાન સંઘર્ષનો અંત લાવવા અને લાંબા ગાળાની પ્રાદેશિક શાંતિ સુનિશ્ચિત કરવાના પ્રસ્તાવો પર ચર્ચા થઈ.

આ દરમિયાન ઈરાને પોતાની વાતચીત ટીમમાં પણ મોટો ફેરફાર કર્યો છે. વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઈસ્માઈલ બઘાઈને સત્તાવાર વાતચીત ટીમના પ્રવક્તા બનાવવામાં આવ્યા છે. જ્યારે ઈરાની સંસદના સ્પીકર મોહમ્મદ બાકર ગાલીબાફને ફરીથી રાજદ્વારી પ્રતિનિધિમંડળના વડા તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે.

રિપોર્ટમાં સ્પષ્ટપણે જણાવવામાં આવ્યું નથી કે વાતચીત ટીમના સત્તાવાર પ્રવક્તા પહેલા કોણ હતા. બીજી તરફ, ઈરાન અંદર કટ્ટરપંથી જૂથો પણ સમજૂતી વિરુદ્ધ કડક વલણ અપનાવી રહ્યા છે. કેટલાક સાંસદોએ અમેરિકા પર આરોપ લગાવ્યો છે કે તે યુદ્ધવિરામનો ઉપયોગ પોતાને ફરીથી મજબૂત કરવા માટે કરી રહ્યું છે.

દિવ્ય ભાસ્કરને Google પર મનપસંદ સોર્સ બનાવો