Lifestyle : નખ કરડવા, સામાન્ય આદત કે પછી કોઈ બીમારીનો સંકેત

Last Updated: March 23, 2026By

આપણી આસપાસ ઘણા લોકો એવા છે જેમની આદતો સામાન્ય લાગે છે. પરંતુ કયારેક તે બીમારીનો સંકેત પણ હોઈ શકે છે. પગ હલાવવા અને નખ કરડવા જેવી આદતો આપણને બહુ સામાન્ય લાગે છે. ઘણીવાર આપણે ટેન્શનમાં હોઈએ અથવા ફ્રી બેઠા હોઈએ ત્યારે અજાણતા જ નખ કરડવા લાગીએ છીએ. મોટાભાગના લોકો તેને સામાન્ય આદત’ ગણે છે, તો કેટલાક તેને ખરાબ માને છે. પરંતુ તબીબી વિજ્ઞાન અનુસાર નખ કરડવાની આદત માનસિક સ્થિતિ સાથે ઊંડો સંબંધ ધરાવે છે.

નખ કરડવાની આદત રોગની નિશાની

ઘણા કિસ્સાઓમાં, નખ કરડવું એ ચોક્કસ માનસિક સ્થિતિઓનું લક્ષણ હોઈ શકે છે. તે ઓબ્સેસિવ-કમ્પલ્સિવ ડિસઓર્ડર (OCD) સાથે સંકળાયેલ હોઈ શકે છે, જેમાં વ્યક્તિ વારંવાર એક જ વર્તનનું પુનરાવર્તન કરે છે. વધુમાં, બાળકોમાં, આ આદત ધ્યાન ખાધ હાયપરએક્ટિવિટી ડિસઓર્ડર (ADHD), અલગ થવાની ચિંતા અને અન્ય વર્તણૂકીય સમસ્યાઓ સાથે પણ જોડાયેલી છે.

નખ કરડવાની આદત આ બીમારીનો સંકેત

  • નખની નીચે લાખો હાનિકારક બેક્ટેરિયા, વાયરસ અને ગંદકી છુપાયેલી હોય છે. જ્યારે તમે નખ કરડો છો, ત્યારે આ બેક્ટેરિયા સીધા મોં દ્વારા પેટમાં જાય છે, જેનાથી ડાયરિયા (ઝાળા-ઉલટી), પેટમાં દુખાવો અને પાચનતંત્રમાં ઇન્ફેક્શન જેવી ગંભીર સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.
  • નખ કરડવાની આદત સામાન્ય હોવા છતાં તે ચેપનું જોખમ વધારે છે. નખની નીચે રહેલા બેક્ટેરિયા મોંમાં જવાથી પેરોનીચિયા (Paronychia) જેવો બેક્ટેરિયલ ચેપ લાગી શકે છે.
  • આ આદતથી નખ અને આસપાસની ચામડીમાં નુકસાન થાય છે. નખ વારંવાર કરડવાથી તે ટૂંકા, ક્ષતિગ્રસ્ત અને કદરૂપા બને છે, તેમજ આસપાસની ચામડી (ક્યુટિકલ્સ) માં હેંગનેલ્સ અને રક્તસ્રાવ થઈ શકે છે.
  • આ આદત લાંબા ગાળે દાંતના સ્વાસ્થ્યને પણ અસર કરી શકે છે. વારંવાર નખ કરડવાથી દાંતના ઈનેમલ (ઉપરનું પડ) ને નુકસાન થાય છે. આનાથી દાંત નબળા પડે છે, તે વાંકાચૂકા થઈ શકે છે અથવા તેમાં તિરાડો પડી શકે છે. પેઢામાં પણ ઈજા થવાથી લોહી નીકળવાની સમસ્યા થઈ શકે છે.
  • નખમાં રહેલા હ્યુમન પેપિલોમા વાયરસ (HPV) ને કારણે નખની આસપાસ મસા થઈ શકે છે. જ્યારે તમે નખ કરડો છો, ત્યારે આ વાયરસ મોં અને હોઠ પર ફેલાય છે, જેનાથી ત્યાં પણ મસા થવાનું જોખમ વધી જાય છે.
  • નખ કરડવાની આદત પેટમાં ચેપ, આંગળીઓનું ઇન્ફેક્શન સહિતની બીમારીનો સંકેત આપે છે.

બદલો નખ કરડવાની આદત

આ આદત બહુ જલદી છોડવી જોઈએ. નખ કરડવાની આદત છોડવા આ ટીપ્સ જરૂર અપનાવો. તમે નખ ટૂંકા રાખો અને નિયમિતપણે કાપો જેથી કરડવા માટે કંઈ બાકી ન રહે. નખની ઉપર કડવી નેઇલ પોલીશ લગાવો. નખ પર કડવી સ્વાદવાળી નેઇલ પોલીશ લગાવવાથી કરડવાની આદત છૂટી શકે છે. જો આદત ચિંતાને કારણે હોય, તો યોગ, ધ્યાન અથવા સ્ટ્રેસ બોલનો ઉપયોગ કરો. જ્યારે તમે નખ કરડતા હોવ ત્યારે પોતાની જાતને અટકાવો અને હાથને વ્યસ્ત રાખો.

આ પણ વાંચો :Lifestyle: બ્રેઇન સ્ટ્રોકના લક્ષણો દેખાય તો પહેલા શું કરવું જોઈએ?, જાણો