આધુનિક તબીબી વિજ્ઞાન હવે એવા તબક્કે પહોંચ્યું છે જ્યાં અસાધ્ય ગણાતા રોગોનું વહેલું નિદાન કરીને દર્દીનો જીવ બચાવી શકાય છે. તાજેતરમાં યુનિવર્સિટી ઓફ કેલિફોર્નિયા, લોસ એન્જલસ (UCLA) ના સંશોધકોએ એક એવી ક્રાંતિકારી ટેકનોલોજી વિકસાવી છે, જે માત્ર એક સામાન્ય રક્ત પરીક્ષણ દ્વારા કેન્સર અને અન્ય ગંભીર બીમારીઓ શોધી શકે છે.

વહેલું નિદાન: એક મોટો પડકાર

કેન્સર જેવા જીવલેણ રોગોમાં સૌથી મોટી સમસ્યા એ છે કે તેના લક્ષણો ઘણીવાર છેલ્લા તબક્કે દેખાય છે, જેના કારણે સારવાર અઘરી બની જાય છે. અત્યાર સુધીના ટેસ્ટ મોંઘા, અસુવિધાજનક અને કોઈ ચોક્કસ રોગ પર જ કેન્દ્રિત હતા. પરંતુ આ નવું સંશોધન દર્શાવે છે કે લોહીનો એક જ નમૂનો શરીરના એકંદર સ્વાસ્થ્યનું રિપોર્ટ કાર્ડ આપી શકે છે.

શું છે “મિથાઈલસ્કેન” ટેકનોલોજી?

આ નવી પદ્ધતિને “મિથાઈલસ્કેન” (MethylScan) નામ આપવામાં આવ્યું છે. આ ટેકનોલોજી લોહીમાં ફરતા DNA ના નાના ટુકડાઓનું ઊંડાણપૂર્વક વિશ્લેષણ કરે છે. જ્યારે શરીરમાં કોષો મૃત્યુ પામે છે, ત્યારે તેઓ પોતાની જિનેટિક માહિતી લોહીમાં મુક્ત કરે છે. આ ટેસ્ટ DNA માં રહેલી ‘મિથાઈલેશન પેટર્ન’ને વાંચે છે. આ પેટર્ન એક પ્રકારના રાસાયણિક માર્કર્સ છે જે કોષો સ્વસ્થ છે કે રોગગ્રસ્ત તે સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે. સ્વસ્થ કોષો અને કેન્સરગ્રસ્ત કોષોની મિથાઈલેશન પેટર્ન અલગ-અલગ હોવાથી રોગને સરળતાથી પકડી શકાય છે.

પડકારો અને સચોટતા

બ્લડ ટેસ્ટમાં સૌથી મોટી મુશ્કેલી ‘બેકગ્રાઉન્ડ નોઈઝ’ એટલે કે બિનજરૂરી DNA ની હાજરી હોય છે. લોહીમાં મોટાભાગના DNA સામાન્ય કોષોના હોવાથી રોગના ચિહ્નો શોધવા સોય શોધવા જેવું કામ છે. સંશોધકોએ એવી પદ્ધતિ વિકસાવી છે જે આ બિનજરૂરી DNA ને દૂર કરી માત્ર માહિતીપ્રદ DNA પર ધ્યાન આપે છે. આનાથી ટેસ્ટની ચોકસાઈ વધી છે અને ખર્ચમાં પણ ઘટાડો થયો છે.

સંશોધનના પ્રોત્સાહક પરિણામો

આ અભ્યાસમાં 1,000 થી વધુ વ્યક્તિઓ (કેન્સરના દર્દીઓ અને સ્વસ્થ લોકો) પર પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું. જેના પરિણામો નીચે મુજબ રહ્યા:

63 ટકા કેન્સરના કેસોની સફળતાપૂર્વક ઓળખ થઈ.

લિવર કેન્સરના જોખમવાળા જૂથોમાં આ દર 80 ટકા જેટલો ઊંચો જોવા મળ્યો.

આ ટેસ્ટ માત્ર રોગ જ નહીં, પણ કયા અંગમાં સમસ્યા છે તે પણ જણાવી શકે છે.