આ વર્ષની રેકોર્ડ-બ્રેકિંગ ગરમીએ દેશના 1.1 લાખ કરોડ રૂપિયાના સોફ્ટ ડ્રિંક્સ બજારનું ગણિત બદલી નાખ્યું છે. કરિયાણાની દુકાનોના ફ્રિજ અને ક્વિક-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ્સ પર કોલ્ડ ડ્રિંક્સની સાથે છાછ, લસ્સી અને પ્રોબાયોટિક ડ્રિંક્સ જગ્યા બનાવી રહ્યા છે. આ બદલાવ ખાસ કરીને યુવા ગ્રાહકો અને શહેરી ઘરોમાં જોવા મળી રહ્યો છે, જેઓ કાર્બોનેટેડ ડ્રિંક્સને બદલે હેલ્થ અને પ્રોટીન-આધારિત ડેરી બેવરેજીસને પ્રાધાન્ય આપી રહ્યા છે. મધર ડેરીના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર જયતીર્થ ચારીના મતે, આ સિઝનમાં લસ્સી અને છાછ જેવા ડેરી ઉત્પાદનોએ 40% થી વધુ વૃદ્ધિ નોંધાવી છે. ક્વિક-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ પર જ ડબલ-ડિજિટ વૃદ્ધિ જોવા મળી રહી છે. હેરિટેજ ફૂડ્સના સીઈઓ શ્રીદીપ કેસવન કહે છે કે કંપનીની આવકમાં ડેરી બેવરેજીસનું યોગદાન ત્રણ વર્ષમાં બમણું થઈ ગયું છે. જ્યારે, પરાગ મિલ્ક ફૂડ્સના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર અક્ષાલી શાહે જણાવ્યું કે ભારતની પેકેજ્ડ ફૂડ અને બેવરેજ ઇન્ડસ્ટ્રી 9.51 લાખ કરોડની છે, જે 2030 સુધીમાં 14.27 લાખ કરોડ રૂપિયાની થશે. ડેરી ડ્રિંક્સ માર્કેટ 2031 સુધીમાં 4.23 લાખ કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે. એટલા માટે કંપની પ્રોટીન, હેલ્થ, વેલનેસ જેવા ઉત્પાદનો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે. પરાગના આ વ્યવસાયમાં વાર્ષિક ધોરણે 109% નો વધારો થયો. આ જ ગ્રાહક શિફ્ટને ધ્યાનમાં રાખીને અમે અવતાર પ્રોટીન કોલ્ડ કોફી લોન્ચ કરી. 15 ગ્રામ પ્રોટીનનું પેક સુવિધા અને પોષણને એકસાથે લાવવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે. મધર ડેરી પ્રોબાયોટિક છાછ, ફુદીના છાછ જેવા નવા વેરિઅન્ટ્સ ~10 ના પ્રારંભિક ભાવે લાવી રહી છે. એફએમસીજી કંપનીઓ માટે નવું ‘ગ્રોથ એન્જિન’ નેસ્લે, એચયુએલ, ટાટા કન્ઝ્યુમર અને ડાબર જેવી મોટી એફએમસીજી કંપનીઓ માટે હવે કેચઅપ, મેયોનીઝની સરખામણીમાં પીવાના ઉત્પાદનો (બેવરેજીસ) સૌથી મોટા ગ્રોથ ડ્રાઈવર બની ગયા છે. હિન્દુસ્તાન યુનિલિવર: કોફી અને હોર્લિક્સ-બૂસ્ટ સેગમેન્ટમાં મજબૂત ડબલ-ડિજિટ વૃદ્ધિ નોંધાઈ. ટાટા કન્ઝ્યુમર: રેડી-ટુ-ડ્રિંક પોર્ટફોલિયોમાં 23% નો ઉછાળો આવ્યો. ડાબર: નાળિયેર પાણીનો વ્યવસાય બમણો થયો અને રિયલ જ્યુસમાં 26% નો વધારો રહ્યો. પેપ્સિકો (વરુણ બેવરેજીસ): માર્ચ ક્વાર્ટરના કુલ વોલ્યુમ સેલમાં લગભગ 63% હિસ્સો ‘લો-શુગર’ અને ‘નો-શુગર’ પ્રોડક્ટ્સનો રહ્યો. લસ્સી-છાછના વેચાણમાં વધારો થવાના કારણો ટેક્સનો તફાવત કાર્બોનેટેડ ડ્રિંક્સ પર 40% અને ડેરી બેવરેજીસ પર 5% GST છે. આ 35%ના તફાવતને કારણે ડેરી કંપનીઓ ₹10ના પણ પ્રોડક્ટ્સ વેચી રહી છે. હેલ્થ અને ન્યુટ્રિશન કોવિડ પછી ગ્રાહકો સ્વાદની સાથે સ્વાસ્થ્ય પણ ઈચ્છે છે. લસ્સી-છાછ પ્રોબાયોટિક અને લો-શુગર હોવાને કારણે ‘હેલ્ધી અલ્ટરનેટિવ’ છે. મોડર્ન-ટ્રેડિશનલ હાઈજેનિક પેકેજિંગ સાથે કોકમ, જલજીરા, આમ પન્ના અને છાછ જેવા પીણાંની બજારમાં ફરી એન્ટ્રી થઈ છે. માર્કેટ ટ્રેન્ડ: કાર્બોનેટેડ ડ્રિંક્સ વિરુદ્ધ દેશી બેવરેજ કેટેગરી- માર્કેટ- અંદાજિત- વાર્ષિક વૃદ્ધિ સોફ્ટ ડ્રિંક્સ-111.81-168.13- 4.64%
લસ્સી – 5.60 – 24.57 -16.96%
છાછ – 19.33- 101.18- 18.16% (સ્ત્રોત: આઇએમએઆરસી. માર્કેટ સાઇઝ હજાર કરોડ રૂપિયામાં)