ગયા વર્ષે ‘સ્પ્રિંગ ફેસ્ટિવલ ગાલા’માં હ્યુમનૉઇડ રોબોટ્સના ડાન્સથી પ્રેરિત થઈને, હાંગઝોઉના ઈ-કોમર્સ લાઇવ સ્ટ્રીમર આઈ લિને 25 લાખ રૂપિયામાં પહેલો એન્ડ્રોઇડ ખરીદ્યો અને ભાડાનો વ્યવસાય શરૂ કર્યો. 443 ડોલર/દિવસના ભાડા પર તેમને પ્રદર્શન, ઇવેન્ટ્સ માટે લેવામાં આવવા લાગ્યા. પરંતુ લિન કહે છે કે, ‘હ્યુમનૉઇડ્સનું બજાર હજી ગતિ પકડી શક્યું નથી કારણ કે આજના રોબોટ્સ જાતે કામ કરી શકતા નથી. તેઓ ફક્ત મોટા કદના રમકડાં છે. આ ટેકનોલોજી માનવીય શ્રમને બદલવાથી વર્ષો દૂર છે. તેમ છતાં, ચીની સરકાર આર્થિક મંદી અને ઘટતા કાર્યબળ માટે તેના પર અબજો ડોલર ખર્ચી રહી છે. મોર્ગન સ્ટેનલીનો અંદાજ છે કે 2050 સુધીમાં વિશ્વમાં 1 અબજ હ્યુમનૉઇડ રોબોટ્સ હશે, જે 5 ટ્રિલિયન ડોલરથી મોટું બજાર બનાવશે. વિશ્વના લગભગ 90% હ્યુમનૉઇડ રોબોટ્સ ચીનથી આવી રહ્યા છે. વર્ષ 2024માં ચીન પાસે 20 લાખ ઔદ્યોગિક રોબોટ્સનો સ્ટોક હતો, જે જાપાન, અમેરિકા, દક્ષિણ કોરિયા અને જર્મનીના કુલ સરવાળા કરતાં વધુ છે. બેઇજિંગ, શાંઘાઈ અને શેનઝેનમાં રોબોટ્સ ટ્રાફિક કંટ્રોલ, કોફી અને બીયર પીરસી રહ્યા છે. ટ્રેન્ડ ફોર્સ અનુસાર, ચીનમાં 140 થી વધુ હ્યુમનૉઇડ ઉત્પાદકો છે. પરંતુ ઓછી માગને કારણે આ ‘ઇન્ડસ્ટ્રી બબલ’ બની રહ્યું છે. ઓમિડિયાના મુખ્ય વિશ્લેષક લિયાન જે સૂ કહે છે, ‘ચીન ઉભરતી ટેકનોલોજીમાં કેટલું મજબૂત છે તે દર્શાવવા માટે આ ઉદ્યોગને જાણી જોઈને અતિશયોક્તિભર્યો રજૂ કરવામાં આવ્યો છે.’ ચીની સરકારી મીડિયા અનુસાર, દેશમાં 1,53,000 થી વધુ રોબોટ રેન્ટલ બિઝનેસ સક્રિય છે. અગ્રણી ઉત્પાદક અગિબોટે શેરબોટ નામની રેન્ટલ સબસિડિયરી શરૂ કરી છે, જે મુજબ આ બજાર 2026 ના અંત સુધીમાં 1.5 બિલિયન ડોલર સુધી પહોંચી શકે છે. ગ્રાહકો દરરોજ 517 ડોલરમાં હ્યુમનૉઇડ રોબોટ, શિપિંગ અને માનવ ઓપરેટર મેળવી શકે છે. 8 રોબોટ્સમાં રોકાણ કરનાર 52 વર્ષીય ઝાઓ શિયાઓહોંગ કહે છે, “જ્યારે ટેકનોલોજી અટકી જાય છે અને બજારમાં એકસરખા રોબોટ્સ આવી જાય છે, ત્યારે શરૂઆતનો ઉત્સાહ થાકમાં બદલાઈ જાય છે અને ભાડા ઘટી જાય છે.” ડેટા અને હાર્ડવેર સૌથી મોટા પડકારો બન્યા, ચોકસાઈ માત્ર 80% સુધી જ યીઝુઆંગના ટેક હબમાં રોબોટ લાયન ડાન્સ કરે છે અથવા બાસ્કેટબોલ ફેંકે છે, પરંતુ નજીકના કેન્દ્રમાં 120 હ્યુમનૉઇડ્સને માનવ ટ્રેનર્સ હાથમાં રિમોટ લઈને ડાયપર બદલવા અથવા પેકેજ સૉર્ટ કરવાનું શીખવી રહ્યા છે. તેમને તાલીમ આપવા માટે માનવીય ડેટાની ભારે અછત છે. ચીની ઉત્પાદકો ‘ફિઝિકલ ઇન્ટરેક્શન ડેટા’ માટે એક્સ-હ્યુમનૉઇડ જેવી કંપનીઓને પ્રતિ કલાક 14,180 રૂપિયા સુધી ચૂકવી રહ્યા છે. નાના રોબોટિક હાથમાં ઘણા કાર્યો ઉમેરવાથી ‘હીટ ડિસિપેશન’ (ગરમી બહાર નીકળવી) એક મોટી સમસ્યા છે. તેમનું આયુષ્ય ઓછું અને ઉત્પાદન ખર્ચ વધુ છે.