મારા માટે આશાનો અર્થ ફક્ત એવું વિચારી લેવું નથી કે બધું બરાબર થઈ જશે. આશા ત્યારે તાકાત બને છે, જ્યારે તેની સાથે કોઈ સમસ્યાને હલ કરવાનો સ્પષ્ટ ઉદ્દેશ્ય જોડાયેલો હોય. જો તમે તે ઉદ્દેશ્ય પર ટકી રહો છો અને જલ્દી હાર માનતા નથી, તો યોગ્ય સમય આવ્યે નસીબ પણ તમારો સાથ આપે છે. જો કોઈ ઉદ્યોગસાહસિક કહે છે કે તેને ક્યારેય ડર લાગ્યો નથી, તો કાં તો તેણે બહુ મુશ્કેલ કામ કર્યું નથી અથવા તો તે સાચું બોલી રહ્યો નથી. ઝેરોધાના શરૂઆતના વર્ષોમાં અમારી પાસે ન તો વધારે પૈસા હતા, ન કોઈ મોટું નામ. દરરોજ અનિશ્ચિતતા હતી. મેં એક વાત શીખી કે જીવન અને વ્યવસાયમાં ઘણી વાર સૌથી મોટો ફાયદો તેને જ મળે છે, જે સૌથી લાંબા સમય સુધી ટકી રહેવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. યોગ્ય સમય અને યોગ્ય જગ્યાએ હોવું જરૂરી છે, પરંતુ તેના માટે પહેલા તમારે રમતમાં ટકી રહેવું પડે છે. એટલે મેં હંમેશા પ્રયાસ કર્યો કે ખર્ચ ઓછો રહે, મારી ઓળખ ન ગુમાવું અને બીજાની દોડ જોઈને મારી દિશા ન બદલું. મારા માટે આશાનો અર્થ એ નથી કે બધું જ આપમેળે ઠીક થઈ જશે. આશાનો અર્થ છે કે પરિણામ ભલે ગમે તે હોય, તમે ક્યારેય પણ આગળનું પગલું ભરવાનું બંધ ન કરો. આ જ તમને સફળ બનાવશે. ભારતના ભવિષ્યથી મને આશા છે મને સૌથી વધુ આશા તે સ્થાપકો પાસેથી મળે છે, જેમને હું રેનમેટર દ્વારા મળું છું. તેઓ જળવાયુ પરિવર્તન, સ્વાસ્થ્ય, બચત, રોકાણ અને ડીપ-ટેક જેવી વાસ્તવિક સમસ્યાઓ પર કામ કરી રહ્યા છે. પરંતુ મારી મોટી ચિંતા ભારતનો રોજગાર છે. આપણી પાસે સૌથી મોટી યુવા વસ્તી છે. જો તેમના માટે પર્યાપ્ત અને સાર્થક રોજગાર ઊભા ન કરી શક્યા, તો અવસર પડકાર બની શકે છે. ઉદ્યોગસાહસિકતા ફક્ત મોટા શહેરો સુધી સીમિત ન રહેવી જોઈએ. તે નાના શહેરો અને ગામડાઓ સુધી પહોંચવી જોઈએ. હું યુવાનોને ફક્ત એટલું કહેવા માંગુ છું કે પોતાની તુલના કોઈ બીજાની ટાઈમલાઈન સાથે ન કરો. AI ને લઈને ચિંતા વાસ્તવિક છે, પરંતુ સોશિયલ મીડિયા આ ડરને અનેક ગણો વધારી દે છે. AI નોકરીઓનું સ્વરૂપ બદલશે, પરંતુ ભારતનો સૌથી મોટો પડકાર આજે પણ પર્યાપ્ત રોજગાર ઊભા કરવાનો છે. તેથી હું મારી ઊર્જા ચિંતા કરવામાં નહીં, પરંતુ રોજ કંઈક નવું શીખવામાં લગાડીશ. સતત અપસ્કિલિંગ, જિજ્ઞાસા અને શીખતા રહેવાની આદત જ ભવિષ્યમાં સૌથી વધુ કામ આવશે. ઉમ્મીદના પોર્ટફોલિયોમાં આ 5 વસ્તુઓ જરૂરી છે… હું સલાહ આપવાથી હંમેશા બચું છું, કારણ કે બિઝનેસમાં મારી સફળતામાં નસીબની પણ ભૂમિકા રહી છે, પરંતુ ઉમ્મીદના પોર્ટફોલિયોમાં આ પાંચ વસ્તુઓ ચોક્કસ હોવી જોઈએ. 1. ભરોસો. ભારત પર ભરોસો, કારણ કે મને લાગે છે કે આગામી કેટલાક દાયકાઓમાં દુનિયાની સૌથી મોટી તકો અહીં જ બનવાની છે.
2. કૌશલ્ય. જેનાથી તમે દરરોજ એક ટકા વધુ સારા બની શકો.
3. સ્વાસ્થ્ય. જો સ્વાસ્થ્ય સારું ન હોય, તો સિદ્ધિઓનું મહત્વ ખૂબ ઓછું રહી જાય છે.
4. સંબંધો. જે લોકો દિલથી તમારી સફળતા ઇચ્છે છે, તેઓ તમારી સૌથી મૂલ્યવાન પરંતુ ઘણીવાર અવગણના કરાયેલી સંપત્તિ છે. સંબંધોને સાચવી રાખવા જરૂરી છે.
5. ધીરજ. બજાર હોય, બિઝનેસ હોય કે જિંદગી, સૌથી વધુ ઇનામ આખરે ધીરજ રાખનારાઓને મળે છે. સ્ટ્રોક જિંદગીનો સૌથી મોટો પાઠ હતો 2024માં સ્ટ્રોક આવ્યા પછી મેં ખૂબ નજીકથી સમજ્યું કે જીવનમાં ખરેખર શું મહત્વનું છે. વ્યવસાય ચાલતો રહે છે. ટીમ પોતાનું કામ સંભાળી લે છે. આખરે તમારી પાસે તમારું સ્વાસ્થ્ય, તમારો પરિવાર અને તમારું પોતાનું જીવન જ બચે છે. સારી કંપનીઓ વિશ્વાસ, ધૈર્ય અને સમસ્યાઓ હલ કરવાથી બને છે અમે રેનમેટર ફાઉન્ડેશન શરૂ કર્યું છે. તેના દ્વારા નવા સ્ટાર્ટઅપ્સમાં રોકાણ કરીએ છીએ. જ્યારે હું રેનમેટર દ્વારા સ્ટાર્ટઅપ્સમાં રોકાણ કરું છું ત્યારે સૌથી પહેલાં એ નથી જોતો કે કંપની કેટલી ઝડપથી વધી શકે છે અથવા તેની વેલ્યુએશન શું હશે. હું એ જોઉં છું કે સ્થાપક જે સમસ્યા પર કામ કરી રહ્યો છે, શું તે ખરેખર તેના પ્રત્યે જુસ્સાદાર છે કે નહીં. મારા અનુભવમાં, એ જ સ્થાપકો લાંબા સમય સુધી ટકી રહે છે જેઓ સ્ટાર્ટઅપ બનાવવા માટે નહીં, પરંતુ કોઈ વાસ્તવિક સમસ્યાનો ઉકેલ શોધવા માટે કામ કરે છે. આગળ એ જ વધે છે જેને પોતાના કામથી પ્રેમ હોય. મેં એ પણ જોયું છે કે સૌથી મજબૂત કંપનીઓ અવારનવાર સૌથી શાંત સ્થાપકોએ બનાવી છે. તેઓ ઓછું બોલે છે અને વધુ કામ કરે છે. રેનમેટર ખાતે, અમે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં આબોહવા, આરોગ્ય, રોકાણ અને ડીપ-ટેક જેવા ક્ષેત્રોમાં 160 થી વધુ સ્ટાર્ટઅપ્સને ટેકો આપ્યો છે. અમારા સીટીઓ અને સહ-સ્થાપક કૈલાશ લાંબા સમયથી આબોહવા પરિવર્તન પર કામ કરી રહ્યા છે. તેમની સાથે કામ કરતી વખતે, મને સમજાયું કે જો ખેતી, પાણી અને ઊર્જા જેવા ક્ષેત્રોમાં યોગ્ય લોકોને ધીરજપૂર્વક મૂડી મળે, તો તેઓ મોટો બદલાવ લાવી શકે છે. વિદેશી બજાર જાદુઈ ઉકેલ નથી ઝેરોધા દ્વારા, અમે ગિફ્ટ સિટી મારફતે ભારતીય રોકાણકારો માટે અમેરિકન શેરોમાં રોકાણનો માર્ગ ખોલ્યો છે. આવનારા સમયમાં યુવાનો જુદા જુદા દેશો અને જુદા જુદા એસેટ ક્લાસમાં રોકાણ વિશે વિચારશે. જોકે, વિદેશી બજાર કોઈ જાદુઈ ઉકેલ નથી. ત્યાં પણ જોખમો છે. ચલણની વધઘટ, ટેક્સ અને બજારના મૂલ્યાંકન જેવી બાબતો સમજવી જરૂરી છે. AI રોકાણને પણ બદલવાનું છે અમારા સાથી કૈલાશનું પણ માનવું છે કે ભવિષ્યમાં રોકાણકારો તેમની પસંદગીના કોઈપણ AI ઇન્ટરફેસથી ઓર્ડર આપી શકશે અને બ્રોકરની સૌથી મોટી જવાબદારી મજબૂત બેકએન્ડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઉપલબ્ધ કરાવવાની રહેશે. AI તમારા માટે ડેટાનું વિશ્લેષણ કરી શકે છે, પરંતુ તે નક્કી કરી શકતું નથી કે તમારી જોખમ લેવાની ક્ષમતા શું છે, તમારા જીવનના લક્ષ્યો શું છે અને તમારે કેટલું રોકાણ કરવું જોઈએ. આ નિર્ણય હંમેશા માણસે જ લેવો પડશે. આખરે, મેં હંમેશા એ જ શીખ્યું છે કે સારી કંપનીઓ માત્ર ટેકનોલોજીથી બનતી નથી. તેઓ વિશ્વાસ, ધૈર્ય અને સતત સાચી સમસ્યાઓ હલ કરવાના પ્રયાસથી બને છે. એ જ સિદ્ધાંત સ્ટાર્ટઅપ પર પણ લાગુ પડે છે અને રોકાણ પર પણ.