કોમર્શિયલ LPG પરથી મર્યાદા હટી, હવે 100% સપ્લાય થશે:કેન્દ્ર સરકારનો નિર્ણય, ઉદ્યોગો માટે બલ્ક સપ્લાય પરનો પ્રતિબંધ પણ હટાવ્યો

Last Updated: June 26, 2026By

કેન્દ્ર સરકારે રાજ્યોને ફરી એકવાર LPG સપ્લાય વધારવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. સરકારે આજે એટલે કે 25 જૂને કોમર્શિયલ LPG સિલિન્ડર સપ્લાય પર લાગેલા તમામ સેક્ટર-વાઇઝ પ્રતિબંધો હટાવી દીધા છે. ગેસ સંકટને જોતા સરકારે કોમર્શિયલ LPG સિલિન્ડર સપ્લાયમાં કાપ મૂક્યો હતો. પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે જણાવ્યું કે આ ઉપરાંત, ગેસ સંકટની શરૂઆતમાં ઇન્ડસ્ટ્રીઝને રોકવામાં આવેલી બલ્ક LPGની સપ્લાયમાં પણ છૂટછાટ આપવામાં આવી છે. તેને સંકટ પહેલાના વપરાશના સ્તરના 50% કરી દેવામાં આવ્યું છે. આ પુનઃસ્થાપના LPG સપ્લાયની સ્થિતિમાં તાજેતરમાં થયેલા સુધારા પછી કરવામાં આવી છે. ઘરેલું ઉત્પાદનમાં સુધારો અને ઇમ્પોર્ટેડ કાર્ગો આવવાની અપેક્ષાથી લેવાયેલો નિર્ણય પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયે એક સત્તાવાર નિવેદન જારી કરીને જણાવ્યું કે ઘરેલું સ્તરે LPGના ઉત્પાદનમાં સુધારો અને વિદેશોથી આવનારા LPG કાર્ગોના ભારત પહોંચવાની અપેક્ષા પછી કોમર્શિયલ સપ્લાય પર લાગેલો પ્રતિબંધ હટાવી દેવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, સંકટની શરૂઆતમાં સંપૂર્ણપણે રોકવામાં આવેલી બલ્ક એલપીજીની સપ્લાયને પણ પહેલાની કુલ ખપત (પ્રી-ક્રાઇસિસ લેવલ)ના 50% સ્તર સુધી ફરીથી શરૂ કરી દેવામાં આવી છે, જેનાથી મોટા ઔદ્યોગિક ગ્રાહકોને મોટી રાહત મળશે. રિલાયન્સ જેવી કંપનીઓને રાહત, રોજ 40 હજાર ટન ઘરેલું ઉત્પાદનનું લક્ષ્ય સપ્લાય ચેઇન સુધર્યા પછી, હવે સરકારે C3 અને C4 હાઇડ્રોકાર્બન સ્ટ્રીમ્સના ડાયવર્ઝનને ઘટાડવાનો નિર્ણય કર્યો છે. આનાથી પેટ્રોકેમિકલ અને અન્ય ડાઉનસ્ટ્રીમ ઉદ્યોગોને તેમનો જૂનો કોટા પાછો મળી શકશે. જોકે, પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ છૂટ એ શરત પર આપવામાં આવી છે કે દેશમાં ઘરેલું એલપીજીની કુલ ઉપલબ્ધતા પ્રભાવિત થવી ન જોઈએ અને રોજનું ઉત્પાદન ઓછામાં ઓછું 40,000 ટન જળવાઈ રહેવું જોઈએ. ઇઝરાયલ-અમેરિકા અને ઇરાન યુદ્ધ દરમિયાન કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડર ₹1373 મોંઘો થયો ઇઝરાયલ-અમેરિકા અને ઇરાન વચ્ચે 28 ફેબ્રુઆરીએ શરૂ થયેલા યુદ્ધને કારણે વિશ્વભરમાં ક્રૂડ ઓઇલની અછત થવા લાગી હતી. આ કારણે પેટ્રોલ-ડીઝલ અને LPG સપ્લાય પર સંકટ આવી ગયું હતું. આ ઉપરાંત ઘણી વખત તેમના ભાવ પણ વધારવામાં આવ્યા હતા. 28 ફેબ્રુઆરીએ દિલ્હીમાં કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડર 1740.50 રૂપિયામાં મળી રહ્યો હતો. ત્યારબાદ 5 વખત તેના ભાવ વધારવામાં આવ્યા. આનાથી દિલ્હીમાં તેની કિંમત 3113.50 રૂપિયા થઈ ગઈ. એટલે કે ત્યારથી તેની કિંમત 1373 રૂપિયા વધી ગઈ છે. ‘પ્રી-ક્રાઇસિસ લેવલ’ શું હોય છે? ‘પ્રી-ક્રાઇસિસ લેવલ’ નો અર્થ તે સમયથી છે જ્યારે દેશમાં ગેસ સંકટ શરૂ થયું ન હતું. હાલમાં રાજ્યોને ખૂબ ઓછો પુરવઠો મળી રહ્યો હતો, જેને હવે વધારીને 70% કરવામાં આવ્યો છે. અમેરિકા-ઇઝરાયલ અને ઇરાન યુદ્ધને કારણે મિડલ ઇસ્ટમાંથી ક્રૂડ ઓઇલ અને ગેસનો પુરવઠો લગભગ અટકી ગયો છે. આના કારણે શરૂઆતમાં હોટલો જેવા કોમર્શિયલ સંસ્થાનોને થતી LPG સપ્લાયમાં કાપ મૂકવામાં આવ્યો હતો, જેથી ઘરેલું સિલિન્ડરના પુરવઠામાં કોઈ મુશ્કેલી ન થાય. ઇરાન-અમેરિકા અને ઇઝરાયલ યુદ્ધથી ગેસની અછત ઇરાન પર 28 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ અમેરિકા અને ઇઝરાયલે મળીને હુમલો કર્યો. બંને દેશોએ ઇરાનના અનેક સૈન્ય ઠેકાણાઓ, મિસાઇલ સાઇટ્સ અને પરમાણુ સુવિધાઓ પર મોટા પાયે હવાઈ હુમલા કર્યા. આ હુમલાઓમાં સુપ્રીમ લીડર અલી ખામેની સહિત અનેક મોટા અધિકારીઓ માર્યા ગયા. આ અભિયાનને અમેરિકાએ “ઓપરેશન એપિક ફ્યુરી” નામ આપ્યું. આ યુદ્ધ પછી હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં તણાવ વધી ગયો અને પુરવઠો પ્રભાવિત થયો. આ જ માર્ગ ભારત માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે દેશનો લગભગ 80-85% LPG અહીંથી આવે છે. ભારત વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો LPG આયાતકાર છે અને 60% થી વધુ ગેસ બહારથી મંગાવે છે. આ જ કારણે દેશમાં LPGની અછત જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ. જોકે, સરકારે લોકોને અફવાઓ પર ધ્યાન ન આપવા જણાવ્યું અને સ્પષ્ટ કર્યું કે દેશમાં ગેસ અને તેલની કોઈ અછત નથી.